مركز آموزش ايرانيان
 

پرواز پرستوها

اللهم صلي علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم و اهلك اعدائهم

امام عصر(عج)‌ و غیبت صغرای آن حضرت
ساعت ٧:٢٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/۱٧  

شرح مختصری پیرامون امام عصر(عج)‌ و غیبت صغرای آن حضرت

قبل از پرداختن به شرح حال نُوّاب اَربعه لازم است مختصری درباره‌ی امام عصر(عج) و غیبت صغرای آن حضرت و نیز برخی از توقیعات صادره، ذکری به میان آید، زیرا شکل‌گیری زندگی اجتماعی و سیاسی نواب اربعه دقیقاً با مقام نیابت آنان ارتباط دارد و احترام و ارزشی که شیعه به آنان قائل است نیز از همین جهت است. 
پس ابتدا لازم است به شرح حال مختصر حضرت مهدی(عج) پرداخته شود تا زمینه‌ی آشنایی با موقعیت علمی، اجتماعی و سیاسی نواب اربعه بیشتر فراهم گردد. 
حضرت مهدی(عج) از ذریه و خاندان پیامبر اسلام(ص) است و شبیه‌ترین مردم به آن حضرت است. نام مقدس آن حضرت را (م‌ح‌م‌د) نوشته‌اند، کنیه‌اش ابوالقاسم و القابش مهدی، حجت، قائم، صاحب‌الزمان و ... می‌باشد. از فرمایشات پیامبر اکرم(ص) است که فرمودند: اگر از دنیا، فقط یک روز باقی مانده باشد، خداوند بزرگ آن روز را طولانی می‌گرداند تا در آن روز ظهور مردی را مسجل نماید که از خاندان من است، نامش همنام من و کنیه‌اش هم کنیه‌ی من است تا عدل و داد را در زمین برقرار ساخته و ظلم و ستم را از بین ببرد.

Rose flower


حضرت مهدی(عج) در سحرگاه نیمه‌ی شعبان سال 255 هجری قمری در سامرا و در زمان حکومت عباسیان، در اختفاء و پنهانی از مادری به نام نرجس خاتون متولد گردید و با وجود کنترل شدید دشمنان مبنی بر کشتن آخرین ذخیره‌ی آسمان ولایت، حضرت دیده به جهان گشود. امام حسن عسکری(ع) تولد فرزندش حضرت مهدی(عج) را به عده‌ای از یارانش (از جمله فضل بن شاذان، احمد بن اسحاق و ابوجعفر عَمری) بشارت داد. از امام علی‌النقی(ع) روایت شده که فرمود:


ادامه در ادامه‌ی مطلب»»


بعد از من فرزندم به نام حسن، امام است و بعد از حسن فرزندش همان قائمی است که عدل و دادش، تمام زمین را فرا می‌گیرد. حضرت مهدی(عج) در سن 5 سالگی یعنی در سال 260 هجری قمری، پس از شهادت امام حسن عسکری(ع)، زعامت مسلمین را به عهده گرفت و غیبت صغرای آن حضرت از همان زمان آغاز شد. (غیبت یعنی نهان و پشت پرده، یعنی آن چیزهایی که از حواس ظاهری ما پنهان است) استفاده از وجود امام زمان(عج) در هنگام غیبت مانند استفاده از خورشید پَسِ ابر می‌باشد که هر چند اثری از آن مشهود نیست، لیکن وجود آن نمی‌تواند قابل انکار باشد. 
امام مهدی(ع) در زمان وفات پدرش امام حسن عسکری(ع)، از دیده‌ها پنهان شد و این غیبت تا سال 329 هجری قمری ادامه پیدا کرد که به آن غیبت صغری می‌گویند. در اوضاع سخت آن زمان، مسئله‌ی غیبت صغرای حضرت مهدی(عج) برای حفظ جان آن حضرت، کاری شایسته و عقلانی بود. در آن زمان توده‌ی مردم از ملاقات با امامشان محروم بودند و عده‌ی معدودی که نایب او نامیده می‌شدند، با امام در تماس بودند و مشکلات و حوائج مردم را حل می‌کردند. تقاضای کتبی مردم نیز توسط خود امام پاسخ داده می‌شد که اصطلاحاً به آن توقیع می‌گویند. 
در مدت 69 سال غیبت صغری، نواب خاص آن حضرت عبارت بودند از: عثمان بن سعید، محمد بن عثمان، حسین بن روح نوبختی، و علی بن محمد سَمری. اینان از ذکر نام امام زمان(عج) و افشای محل او منع شده بودند تا جان آن حضرت از سوی حکومت عباسی و سایر دشمنان به خطر نیفتد. وسیله‌ی ارتباط آنان با شیعیانی که در شهرهای مختلف می‌زیستند، دانشمندان پرهیزگاری بودند که از طرف آنان سمت وکالت داشتند، این وکلا مورد اعتماد بودند و وجوه شرعی را دریافت و بر طبق نظر نایبان خاص امام عصر(عج) صرف می‌کردند و توقیعات نیز در جواب مردم، توسط آنان ارسال می‌شد. 
این وکیلان (که حدود صد نفر در شهرهای مختلف شیعه‌نشین ذکر شده‌اند)، به خدمت امام غایب(عج) نمی‌رسیدند، بلکه واسطه‌ی آنان و امام(ع) یکی از نواب اربعه بوده است. شیخ طوسی در کتاب الغیبه، شماری از آنها را نام برده است و توقیعاتی که در توثیق و تعریفشان از سوی امام زمان(ع) صادر شده نقل کرده است، از جمله: ابوالحسین محمد بن جعفر اسدی، احمد بن اسحاق اشعری، احمد بن حمزة بن الیسع و ابراهیم بن محمد همدانی.

اشاره‌ای به برخی از توقیعات امام زمان(عج)
توقیع به نامه‌های حضرت حجت(عج) گفته می‌شود که توسط چهارتن نایبان خاص ایشان در زمان غیبت صغری به دست شیعیان می‌رسید. توقیعات آن حضرت عبارت است از دستخط مبارک ایشان که از ناحیه‌ی مقدسه، خطاب به جمعی از شیعیان، وکلا یا موالیان صدور می‌یافت که به اختصار به چند مورد از این توقیعات اشاره می‌شود:

1. توقیع بر تحریم ذکر اسم آن حضرت؛ که فرمودند: در محافل بنشینید و ذکر مرا به میان آورید، اما اسمی از من نبرید و این از نظر تقیه بود، چون بنی عباس برای نابودی آن حضرت به خاندان علوی و سادات فاطمه حمله می‌کردند و آزارشان می‌دادند و لذا چنان توقیعی صادر شد.

2. توقیع در باب تکذیب ذکر وقت ظهور امام؛ تا هیچکش نتواند مدعی مهدویت شود و خود را نایب حضرت مهدی(عج) معرفی کند، لذا این توقیع صادر شد: وَ اَما ظُهور الفَرجِ، فَاِنّهُ اِلی الله و کَذِبَ الوَقّاتونَ ؛ یعنی: و اما ظهور فرج، بسته به اراده‌ی خداست و آنان که وقت تعیین می‌کنند دروغ می‌گویند.

3. توقیع در باب راویان حدیث؛ که می‌فرمایند: وَ اَمّا الحوادثُ الواقَعهُ فارجِعوا فیها الی رُواةِ حَدیثنا، فَاِنّهم حُجّتی عَلَیکُم و اَنا حجُةُ الله ؛ یعنی: و اما پیش آمدهایی که در آینده رخ خواهد داد،‌ درباره‌ی آنها به روایان حدیث ما رجوع کنید، زیرا آنان حجت من بر شمایند و من حجت خدایم.

4. توقیع درباره‌ی تکذیب مدعیان دروغین و توقیعات دیگر.

منبع: آشنایی با فرزندان و یاران چهارده‌معصوم علیهم‌السلام، احمد امیری‌پور

نظر یادتون نره ها!!! خجالت


کلمات کلیدی: ائمه علیهم‌السلام